Aanmelden

Examenvrees

Binnenkort begint de examenperiode voor middelbare scholieren. Dat betekent veel leren, lange dagen, stress en misschien zelfs ploeteren of wanhoop. Eigenlijk is een beetje spanning voor een examen heel goed voor je. Dat zorgt er namelijk voor dat je je best doet en goed voorbereid aan je examen begint. Het helpt je dus beter te presteren. Maar voor sommigen is het meer dan dat. Het maakt niet uit hoe goed zij voorbereid zijn. Misschien kennen ze het hele lesboek wel van voor tot achter uit hun hoofd. Toch hebben ze zoveel stress dat het ze teveel wordt: de stress werkt verlammend, waardoor wat ze kennen of kunnen niet naar buiten komt. Het gevolg is dat ze onderpresteren en een lager cijfer halen. Examenvrees, noemen we dat.

Hoe herken je examenvrees?

Examenvrees is faalangst bij het maken van examens. Het wordt gekenmerkt door onder ander de volgende symptomen:

  • Concentratieverlies;
  • Hyperventilatie;
  • In paniek raken;
  • Snel kloppend hart;
  • Stotteren;
  • Transpireren;
  • Trillen;
  • Rood aanlopen;
  • Vergeetachtigheid.

Maar waar komt dat nou door?

Vaak begint examenvrees met onzekerheid. Iemand die niet goed heeft geleerd of moeite heeft met een bepaald vak twijfelt of het wel goed zal gaan. Zo kun je bang zijn dat je een onvoldoende haalt en daardoor zakt, het jaar moet overdoen en dat je ouders boos zullen worden. Door deze gevoelens kun je meer stress hebben en concentratieproblemen krijgen. Bij veel mensen met examenvrees spoken negatieve gedachtes door het hoofd, zoals “Ik kan het toch niet”. Als dan inderdaad het examen minder goed gaat, kan het gezien worden als een bevestiging: “Zie je wel, ik ben te dom”. Zo kom je terecht in een vicieuze cirkel waar je heel moeilijk uit komt. Examenvrees kan gelinkt zijn aan een bepaald onderwerp of vak, maar het kan ook zo ernstig zijn dat je bij elk examen last hebt.

En wat kun je eraan doen?

Mogelijk helpt het al om over je problemen te praten. Vrienden of familie kunnen je vaak gerust stellen door je bijvoorbeeld een kleine overhoring te geven. Ook helpt het als je jezelf niet te hoge eisen stelt: een voldoende is niet voor niks ‘voldoende’.
Uiteraard is het heel belangrijk om op tijd te beginnen. Als je met de lessen de stof al goed leert, hoef je niet vlak voor het examen nog even snel alle stof erin te stampen. Dan hoef je slechts te herhalen, waardoor je meer tijd hebt voor de dingen waar je meer moeite mee hebt. Als je alles goed kent, ben je minder zenuwachtig. Het is bovendien heel prettig om te weten wat je kunt verwachten bij het examen. Daarom is het aan te raden om altijd oefenexamens te maken. En als je studeren afwisselt met ontspanning, kan je je beter concentreren en blijft wat je leert beter hangen.
Dit geldt ook voor tijdens het examen: als je een black-out krijgt of je even niet kunt concentreren kan een kleine pauze helpen. Denk aan een plaspauze of het halen van een glaasje water, want beweging is goed voor de bloedsomloop en stimuleert het brein.

Professionele hulp

Werken deze tips niet? Dan kun je misschien beter hulp inschakelen. Op de meeste scholen wordt er examentraining aangeboden. Als je dat niet prettig vindt kun je online zoeken naar een examentrainer of begeleider. Denk je dat dat niet helpt, of heb je meer angsten? Dan kun je misschien beter langs de huisarts gaan, zodat die je kan doorsturen naar de juiste kanalen. Anders kun je op Mindway een vragenlijst invullen en daarop gebaseerd deskundig advies ontvangen.